Od 1 października 2026 r. obowiązuje wyższy próg dochodowy uprawniający do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dotychczasowe kryterium 1209 zł zostało podwyższone do 1665 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Oznacza to, że z pomocy mogą obecnie skorzystać również niektóre rodziny, których dochody wcześniej wykluczały przyznanie świadczenia.

Zmiana jest szczególnie istotna dla rodziców, którzy samodzielnie ponoszą koszty utrzymania dzieci, mimo że drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów.

Samo podwyższenie progu nie oznacza jednak, że każda osoba, która nie otrzymuje alimentów, automatycznie uzyska świadczenie. Fundusz alimentacyjny działa na określonych zasadach, a jednym z podstawowych warunków pozostaje bezskuteczność egzekucji.

Kto może otrzymać pieniądze z funduszu alimentacyjnego w okresie 2026/2027? Jak obliczyć dochód rodziny? Co zrobić, jeśli komornik nie może wyegzekwować alimentów? Wyjaśniamy najważniejsze zasady.

1. Fundusz alimentacyjny 2026/2027 – co zmieniło się od 1 października?

Najważniejszą zmianą jest podwyższenie kryterium dochodowego, od którego zależy możliwość uzyskania świadczeń.

W okresie świadczeniowym 2026/2027 obowiązują następujące kwoty:

• 1209 zł – próg dochodowy obowiązujący w poprzednim okresie świadczeniowym;
• 1665 zł – nowy próg dochodowy obowiązujący od 1 października 2026 r.;
• 1000 zł – maksymalna wysokość miesięcznego świadczenia na osobę uprawnioną, pod warunkiem że wysokość ustalonych alimentów wynosi co najmniej tyle.

Próg dochodowy wzrósł zatem o 456 zł na osobę w rodzinie.

Nowa kwota została ogłoszona w obwieszczeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 stycznia 2026 r. (M.P. z 2026 r. poz. 138).

Warto podkreślić, że podwyższenie progu dochodowego nie jest równoznaczne z podwyższeniem samych świadczeń. Maksymalna kwota wypłacana z funduszu pozostaje na poziomie 1000 zł miesięcznie.

Nowe kryterium stosuje się przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres od 1 października 2026 r. do 30 września 2027 r.

2. Czym jest fundusz alimentacyjny i komu pomaga?

Fundusz alimentacyjny stanowi formę pomocy finansowanej ze środków publicznych, przeznaczoną dla osób, które nie otrzymują należnych im alimentów z powodu bezskuteczności ich egzekucji.

W praktyce oznacza to, że jeżeli rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nie realizuje tego obowiązku, a egzekucja nie przynosi wymaganych rezultatów, osoba uprawniona może – po spełnieniu ustawowych przesłanek – otrzymywać świadczenie wypłacane przez właściwą jednostkę gminy.

Fundusz nie przejmuje jednak całego obowiązku alimentacyjnego i nie zwalnia rodzica z odpowiedzialności za niepłacenie alimentów.

Obowiązek alimentacyjny nadal obciąża rodzica zobowiązanego do jego wykonywania. Wypłacone ze środków publicznych świadczenia podlegają następnie dochodzeniu od dłużnika alimentacyjnego na zasadach określonych w ustawie.

Fundusz nie służy również do jednorazowej spłaty wszystkich zaległych alimentów. Jego podstawowym zadaniem jest zapewnienie bieżącego wsparcia finansowego osobie uprawnionej.

3. Kto może otrzymać świadczenie z funduszu alimentacyjnego?

Prawo do świadczeń nie przysługuje każdej osobie, wobec której istnieje niewykonywany obowiązek alimentacyjny.

Zgodnie z ustawą pomoc jest przeznaczona dla osoby uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli ich egzekucja okazała się bezskuteczna.

Świadczenia mogą przysługiwać:

• osobie uprawnionej do ukończenia 18. roku życia;
• osobie uprawnionej do ukończenia 25. roku życia, jeżeli uczy się w szkole lub szkole wyższej;
• osobie uprawnionej posiadającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności – bez ograniczenia wiekowego.

Niezbędne jest również spełnienie kryterium dochodowego lub warunków umożliwiających zastosowanie zasady „złotówka za złotówkę”, a także pozostałych przesłanek ustawowych, w tym dotyczących zamieszkania i statusu osoby uprawnionej.

Świadczenia nie przysługują między innymi osobie uprawnionej, która zawarła związek małżeński, została umieszczona w pieczy zastępczej albo w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

W przypadku małoletniego dziecka wniosek o ustalenie prawa do świadczeń składa co do zasady jego przedstawiciel ustawowy, najczęściej rodzic.

4. Jak obliczyć dochód do funduszu alimentacyjnego w 2026 roku?

Jednym z najczęstszych problemów przy ubieganiu się o świadczenie jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny.

W okresie świadczeniowym 2026/2027 podstawą ustalania dochodu są co do zasady dochody osiągnięte w 2025 roku, z uwzględnieniem określonych w ustawie przypadków utraty lub uzyskania dochodu.

Nie wystarczy zatem sprawdzić wyłącznie kwoty aktualnego wynagrodzenia wpływającego na rachunek bankowy.

Na potrzeby funduszu alimentacyjnego dochód ustala się według zasad wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i przepisów o świadczeniach rodzinnych. Znaczenie mogą mieć nie tylko dochody z umowy o pracę, ale również dochody z działalności gospodarczej, określone dochody nieopodatkowane czy dochody z gospodarstwa rolnego.

Istotne jest także prawidłowe ustalenie składu rodziny.

Ustawa szczegółowo określa, które osoby uwzględnia się przy obliczaniu dochodu na osobę. W zależności od sytuacji mogą to być między innymi rodzic osoby uprawnionej, jego małżonek, osoba, z którą wychowuje wspólne dziecko, oraz dzieci spełniające ustawowe warunki.

Co ważne, do składu rodziny na potrzeby tych obliczeń nie zalicza się rodzica zobowiązanego tytułem wykonawczym do płacenia alimentów na rzecz osoby uprawnionej.

Czy utrata pracy może mieć znaczenie dla przyznania świadczenia?

Tak, ale konieczne jest sprawdzenie, czy konkretna sytuacja stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy.

Przykładowo, utrata zatrudnienia może wpływać na sposób obliczenia dochodu rodziny. Nie każda zmiana wysokości wynagrodzenia jest jednak traktowana jako ustawowa utrata lub uzyskanie dochodu.

Przepisy przewidują ponadto szczególne zasady dotyczące ponownego uzyskania zatrudnienia u tego samego pracodawcy lub wznowienia działalności gospodarczej w określonym terminie.

Dlatego w przypadku zmiany sytuacji zawodowej lub rodzinnej warto dokładnie zweryfikować sposób obliczenia dochodu przed przyjęciem, że przekroczenie kryterium uniemożliwia otrzymanie świadczeń.

5. Czy można otrzymać pieniądze, jeśli dochód przekracza 1665 zł na osobę?

Tak. Przekroczenie progu 1665 zł nie zawsze oznacza odmowę przyznania świadczenia.

Ustawa przewiduje mechanizm określany jako zasada „złotówka za złotówkę”.

Polega on na odpowiednim obniżeniu świadczenia, jeżeli dochód rodziny na osobę przekracza ustawowy próg, ale przekroczenie to mieści się w granicach określonych przepisami.

Przy obliczaniu świadczenia od kwoty, która przysługiwałaby danej osobie, odejmuje się kwotę przekroczenia kryterium dochodowego.

Przykład: dochód przekracza próg, ale świadczenie nadal przysługuje

Załóżmy, że:

• miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, ustalony zgodnie z przepisami, wynosi 1800 zł;
• kryterium dochodowe wynosi 1665 zł;
• wysokość alimentów ustalonych na rzecz dziecka wynosi 700 zł miesięcznie;
• pozostałe ustawowe warunki otrzymania świadczenia są spełnione.

Dochód przekracza próg o 135 zł.

Po zastosowaniu mechanizmu „złotówka za złotówkę” wysokość świadczenia wyniesie:

700 zł – 135 zł = 565 zł miesięcznie.

Oznacza to, że pomimo przekroczenia kryterium dochodowego dziecko może nadal otrzymywać pomoc.

Jest jednak dodatkowy warunek: jeżeli kwota świadczenia obliczona według tego mechanizmu byłaby niższa niż 100 zł, świadczenie nie przysługuje.

Przedstawiony przykład ma charakter wyłącznie ilustracyjny. W konkretnej sprawie konieczne jest prawidłowe ustalenie dochodu, liczby członków rodziny oraz wysokości przysługującego świadczenia.

6. Co zrobić, gdy drugi rodzic nie płaci alimentów?

Samo niepłacenie alimentów przez rodzica nie wystarcza do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Znaczenie ma przede wszystkim to, czy istnieje odpowiedni tytuł wykonawczy oraz czy egzekucja spełnia ustawowe kryterium bezskuteczności.

Krok 1. Ustalenie alimentów

Jeżeli alimenty nie zostały jeszcze ustalone w sposób pozwalający na ich przymusowe dochodzenie, konieczne może być podjęcie odpowiednich działań przed sądem.

Podstawą dochodzenia alimentów może być między innymi orzeczenie sądowe. W określonych sytuacjach znaczenie może mieć również ugoda zawarta przed sądem albo ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd.

W toku postępowania o alimenty można także ubiegać się o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania sprawy.

Nie należy utożsamiać prywatnego porozumienia rodziców dotyczącego wysokości alimentów z tytułem wykonawczym wymaganym na potrzeby funduszu alimentacyjnego.

Krok 2. Egzekucja niezapłaconych alimentów

Jeżeli osoba zobowiązana nie wykonuje obowiązku wynikającego z podlegającego wykonaniu tytułu, możliwe jest skierowanie sprawy do egzekucji.

W typowej sytuacji egzekucję prowadzi komornik sądowy.

Komornik może podejmować przewidziane prawem czynności zmierzające do wyegzekwowania należnych alimentów, w tym ustalać składniki majątku oraz dochody dłużnika.

Nie każda egzekucja kończy się jednak odzyskaniem należności.

Krok 3. Ustalenie bezskuteczności egzekucji

Zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów bezskuteczność egzekucji oznacza zasadniczo sytuację, w której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Nie oznacza to koniecznie, że przez dwa miesiące nie odzyskano żadnych pieniędzy. Istotne jest, czy egzekucja pozwoliła uzyskać pełną należność określoną w przepisach.

Ustawa obejmuje również określone sytuacje związane z postępowaniem upadłościowym dłużnika.

Szczególne regulacje dotyczą ponadto przypadków, w których dłużnik alimentacyjny przebywa za granicą i nie jest możliwe wszczęcie lub prowadzenie egzekucji z przyczyn przewidzianych w ustawie.

Krok 4. Złożenie wniosku o świadczenia

Po spełnieniu wymaganych warunków osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy może złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Organ rozpatrujący sprawę bada nie tylko bezskuteczność egzekucji, ale również pozostałe przesłanki przyznania świadczenia, w tym sytuację dochodową rodziny.

7. Jakie dokumenty są potrzebne do funduszu alimentacyjnego?

Rodzaj wymaganych dokumentów zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Do ustalenia prawa do świadczeń potrzebne mogą być w szczególności:

• prawidłowo wypełniony wniosek zawierający wymagane dane;
• dokument dotyczący alimentów, np. odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu, postanowienia o zabezpieczeniu alimentów albo odpowiedniej ugody;
• dokumenty lub informacje umożliwiające potwierdzenie bezskuteczności egzekucji;
• dokumenty i oświadczenia dotyczące dochodów członków rodziny, jeżeli są wymagane;
• dokumenty potwierdzające utratę lub uzyskanie dochodu, gdy okoliczności takie wystąpiły;
• inne dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, zależnie od sytuacji osoby uprawnionej.

Warto wiedzieć, że nie wszystkie informacje trzeba samodzielnie pozyskiwać z urzędów. Część danych organ prowadzący postępowanie uzyskuje za pośrednictwem dostępnych systemów i rejestrów.

Jeżeli wnioskodawca nie przedłoży zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, ustawa przewiduje możliwość uzyskania go bezpośrednio przez właściwy organ od organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne.

Nie oznacza to jednak zwolnienia z obowiązku złożenia prawidłowego wniosku oraz przedstawienia pozostałych wymaganych dokumentów i oświadczeń.

8. Gdzie złożyć wniosek o fundusz alimentacyjny w 2026 roku?

Wniosek składa się do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

W praktyce obsługą świadczeń zajmuje się najczęściej urząd miasta, urząd gminy, ośrodek pomocy społecznej albo inna jednostka wyznaczona przez gminę.

Wniosek można złożyć tradycyjnie albo elektronicznie za pośrednictwem udostępnionego systemu, w szczególności portalu Emp@tia.

Wnioski na okres świadczeniowy 2026/2027 są przyjmowane:

• drogą elektroniczną od 1 lipca 2026 r.;
• w formie tradycyjnej od 1 sierpnia 2026 r.

Szczegółowe informacje o sposobie składania wniosków znajdują się na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

9. Do kiedy złożyć wniosek, aby otrzymać świadczenie za październik 2026 roku?

Osoby, które nie złożyły jeszcze wniosku o świadczenia na okres 2026/2027, powinny zwrócić szczególną uwagę na datę jego złożenia.

Prawo do świadczeń ustala się co do zasady od miesiąca, w którym wniosek wpłynął do właściwego organu, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego.

Oznacza to, że złożenie wniosku w październiku 2026 r. może umożliwić uzyskanie świadczenia również za październik, o ile spełnione są wszystkie ustawowe warunki.

W przypadku złożenia kompletnego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od 1 do 31 października 2026 r. ustalenie prawa do świadczenia i jego wypłata powinny nastąpić do 31 grudnia 2026 r.

Nie jest to zatem gwarancja otrzymania pieniędzy już w październiku.

Złożenie wniosku dopiero w listopadzie będzie co do zasady oznaczało ustalanie prawa do świadczeń od listopada, a nie za wcześniejszy miesiąc.

31 października nie jest ostatecznym terminem na złożenie wniosku na cały okres 2026/2027. Wnioski można składać także później. Data ich złożenia może jednak przesądzać o tym, od którego miesiąca powstanie prawo do świadczenia.

10. Co zrobić, jeżeli urząd odmówi przyznania świadczeń?

Odmowa przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie musi oznaczać, że nie istnieją podstawy do zakwestionowania stanowiska organu.

W pierwszej kolejności należy przeanalizować uzasadnienie decyzji i ustalić, z jakiej przyczyny odmówiono przyznania pomocy.

Spór może dotyczyć między innymi sposobu obliczenia dochodu, uwzględnienia utraty lub uzyskania dochodu, ustalenia składu rodziny albo spełnienia pozostałych warunków ustawowych.

Od decyzji administracyjnej odmawiającej świadczeń przysługuje co do zasady odwołanie do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego, wnoszone za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

Termin na wniesienie odwołania wynosi zasadniczo 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Warto pamiętać, że samo niezadowolenie z decyzji nie przesądza o jej wadliwości. Istotne jest wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych lub prawnych, które mogły zostać ocenione nieprawidłowo.

11. Czy fundusz alimentacyjny rozwiązuje problem niepłaconych alimentów?

Fundusz alimentacyjny może stanowić istotne wsparcie dla osoby uprawnionej, ale nie zawsze rozwiązuje wszystkie problemy wynikające z niewykonywania obowiązku alimentacyjnego.

Jeżeli wysokość ustalonych alimentów przekracza 1000 zł miesięcznie, świadczenie z funduszu nie pokryje ich w całości.

Z kolei przy przekroczeniu kryterium dochodowego wypłacana kwota może być odpowiednio niższa albo świadczenie może w ogóle nie przysługiwać.

Niezależnie od możliwości skorzystania z funduszu alimentacyjnego warto zatem rozważyć, czy istnieją podstawy do podjęcia innych działań prawnych.

W zależności od okoliczności mogą one obejmować:

• wystąpienie do sądu z powództwem o alimenty, jeśli nie zostały jeszcze ustalone;
• złożenie wniosku o zabezpieczenie alimentów na czas postępowania;
• wszczęcie lub kontynuowanie egzekucji niezapłaconych alimentów;
• dochodzenie podwyższenia alimentów, jeżeli przemawiają za tym okoliczności przewidziane przepisami prawa;
• analizę możliwości skorzystania z innych środków prawnych związanych z uchylaniem się od obowiązku alimentacyjnego.

Dobór odpowiedniego rozwiązania zależy między innymi od treści orzeczenia alimentacyjnego, wysokości zaległości, dotychczasowego przebiegu egzekucji oraz sytuacji rodziny.

12. Najczęściej zadawane pytania o fundusz alimentacyjny 2026/2027

Czy fundusz alimentacyjny wypłaci 1000 zł, jeśli zasądzone alimenty wynoszą 600 zł?

Nie. Świadczenie przysługuje w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, nie wyższej jednak niż 1000 zł miesięcznie. Jeśli alimenty wynoszą 600 zł, świadczenie nie może przekroczyć tej kwoty, a w określonych sytuacjach może być jeszcze niższe.

Czy mogę otrzymać fundusz alimentacyjny, jeśli pracuję?

Tak. Sam fakt zatrudnienia nie wyklucza przyznania świadczenia. Znaczenie ma dochód ustalony zgodnie z ustawą oraz spełnienie pozostałych warunków.

Czy świadczenie przysługuje, jeśli komornik odzyskuje tylko część alimentów?

Może przysługiwać. Ustawowa definicja bezskuteczności egzekucji nie wymaga, aby egzekucja była całkowicie pozbawiona rezultatów. Konieczna jest ocena, czy w okresie ostatnich dwóch miesięcy uzyskano pełną należność z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Czy można otrzymać świadczenie, jeśli rodzic zobowiązany do alimentów mieszka za granicą?

W określonych sytuacjach tak. Ustawa przewiduje szczególne przypadki uznania egzekucji za bezskuteczną, gdy nie jest możliwe wszczęcie lub prowadzenie jej przeciwko dłużnikowi przebywającemu poza granicami Polski. Wymaga to jednak wykazania odpowiednich przesłanek.

Czy alimenty z funduszu można otrzymać bez wyroku sądu?

Nie jest wystarczające samo twierdzenie, że drugi rodzic nie płaci na dziecko. Konieczne jest istnienie odpowiedniego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Nie musi to być wyłącznie prawomocny wyrok kończący sprawę – znaczenie mogą mieć także inne przewidziane prawem tytuły, w tym podlegające wykonaniu postanowienie o zabezpieczeniu alimentów.

Czy trzeba co roku składać nowy wniosek?

Tak. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy od 1 października do 30 września następnego roku. Aby otrzymywać świadczenia w kolejnym okresie, należy ponownie ubiegać się o ich przyznanie.

13. Podsumowanie – czy po zmianie przepisów warto ponownie sprawdzić swoje uprawnienia?

Podwyższenie progu dochodowego z 1209 zł do 1665 zł na osobę w rodzinie to istotna zmiana dla osób, które dotychczas nie mogły uzyskać świadczeń z funduszu alimentacyjnego ze względu na wysokość dochodów.

Nie oznacza ona jednak zniesienia pozostałych wymagań.

Nadal konieczne jest ustalenie, czy osoba ubiegająca się o pomoc posiada odpowiedni tytuł wykonawczy, czy egzekucja alimentów jest bezskuteczna oraz czy spełnione zostały pozostałe warunki przewidziane w ustawie.

Jeżeli wcześniej odmówiono przyznania świadczenia wyłącznie ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, warto ponownie przeanalizować sytuację w świetle nowego progu.

Trzeba przy tym pamiętać, że skuteczne dochodzenie alimentów i ubieganie się o świadczenia z funduszu to dwa odrębne, choć powiązane ze sobą zagadnienia prawne.

W sytuacji, gdy drugi rodzic nie płaci alimentów, szczególnie istotna jest ocena dostępnych środków prawnych i wybór rozwiązania odpowiedniego do konkretnego stanu faktycznego.

Kancelaria świadczy pomoc prawną w sprawach dotyczących obowiązku alimentacyjnego, w tym ustalenia, zmiany i egzekucji alimentów oraz analizy rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

---

Podstawa prawna i źródła

1. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 79, w szczególności art. 2, art. 9, art. 10, art. 15 i art. 18.
2. Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 stycznia 2026 r. – M.P. z 2026 r. poz. 138, określające próg dochodowy od 1 października 2026 r.
3. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – kryterium dochodowe.
4. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – informacje o składaniu wniosków.

Stan prawny zweryfikowany na 18 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny. Ocena uprawnień do świadczenia i dostępnych środków prawnych wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.